BBM Magazine

54 BBM MAGAZINE ARTICLE • MAKALE October-December • Ekim-Aralık 2017 then proclaimed the establishment of “Ottoman State” by organizing a khutbah ceremony during Salat Al Eid. Osman Bey continued conquests in order to expand the borders of his country, and conquered Mudanya in 1321. He died during Bursa Siege in 1326. Orhan Gazi (1326- 1632), who took his place, seized the city a short time after, and made Bursa the capital of the country. With efforts of etatisation the Beylik, he gathered the first co- uncil (divan), and assigned Vizier title. He appointed judge (kadı) and commander-in-chief (subaşı). After Bursa, Edir- ne (1365-1454), and İstanbul (1453-1922) were conque- red as well, and they were respectively made capital, and the Ottoman State became an empire. AHI COMMUNITY AND LONCA (GUILD) SYSTEMS After the unity of Turks, who adopted “Islam religion”, was disrupted due to Mongol Invasion and rebellions, opinion leaders such as Mevlana Rumi, Yunus Emre and Ahi Evran tried to solve the problem. Ahi Evran (1171- 1261), who went to Kayseri in 1205, established the “Ahi Community” being inspired from the “Futuwwa Commu- nity” which was prominent with its Islamic Mysticism inf- luences, founded and prevailed during the Abbasid era. To become a member of the community, one must have been recommended by an Ahi member, during childho- od. The trainings were provided for titles such as 1st le- vel Valiant (Beginner), Assistant, Apprentice; 2nd Level Foreman, Master, Ahi; 3rd Level, Khalifa, Sheik, Sheik-ul Mesayıh (Sheik of the sheiks). During the day, while each level is trained by the upper level with various activities, and in the evenings, trainees would attend conversation meetings, serve to their seniors, and develop themsel- ves intellectually and socially. The decision of the upper level was necessary for the lower level member’s to be promoted to upper positions. Heretics, people with bad reputations in their community, those who would create a bad impression for the community, adulterers, alcoholics, rek 1321 de Mudanya’yı ele geçirmiş. 1326 yılında Bursa kuşatması sırasında vefat etmiş. Yerine geçen oğlu Orhan Gazi (1326-1362) kısa süre sonra şehri zapt edip, baş- kenti Bursa’ya taşımış. Beyliği devletleştirme çabalarına girişerek, ilk divanı toplayıp, vezirlik katını oluşturmuş. Kadı ve subaşını atamış. Bursa’nın ardından ele geçirilen Edirne (1365-1454), daha sonra da İstanbul (1453-1922) zapt edilerek Başşehir ilan edilmiş Osmanlı Devleti de, İm- paratorluğa terfi etmiş. AHİLİK VE LONCA SİSTEMLERİ Anadolu’daki Moğol istilası ve isyanlar nedeniyle “İslam dinini” kabul etmiş Türklerin birlikteliği bozulunca, Mevla- na, Yunus Emre ve Ahi Evran gibi liderler sorunu çözme gayretine başlamışlar, 1205 yılında Kayseri’ye gelen Ahi Evran (1171- 1261), Abbasiler zamanında kurulup uygu- lanan, tasavvuf yönü ön plandaki “Fütüvvet teşkilatından” esinlenilerek “Ahilik Örgütünü” kurmuş. Söz konusu ku- ruluşa girebilmek için, çocukluk çağındaki adayın, bir Ahi tarafından önerilmesi gerekliymiş. Öngörülen eğitimler; 1.kademe; Yiğit (acemi), Yamak, Çırak; 2. Kademe; Kalfa, Usta, Ahi; 3. Kademe; Halife, Şeyh, Şeyh-ül Meşayıh gibi sıralanırmış. Gündüzleri her kademenin ilki bir üst tara- fından fiili çalışma şeklinde eğitilirken, akşamları sohbet toplantılarına katılarak hem büyüklerine hizmet eder, hem de fikri ve sosyal yönden gelişmeleri sağlanırmış. Altta- ki adayın kademe yükselmesi için üst kademenin kararı gerekliymiş. Kâfirler, çevresinde kötü tanınanlar, fena izle- nim getirebilecekler, zina yapanlar, içki bağımlıları, katiller, hırsızlar, ticaret aracıları, vergi memurları ve vurguncular bu örgüte üye olamazlarmış. Ahiliğin 740 kuralı, uyulup uyulmaması gereken de yedişer fiili varmış. Yukardaki bütün oluşumların ana felsefesi, tüketici kitlenin her türlü gereksinimini karşılayan esnaf ile ticaret erbabının makul ve helâl kazanç çerçevesinde kalmasıymış. NAN-I AZİZ’E BASMAK GÜNAH SAYILDI Konumuz olan ekmek ham maddesini oluşturan buğ- day ile unun, bu arada hemen her türlü gıda ve ihtiyaç maddelerinin denetiminden, üretimine, pazarlanmasın- dan, cezalarına kadar disipline edilmesi hakkındaki ahilik kuralları geçerliymiş. Devletin nüfusu artıp, ekmek “Nan-ı aziz” kabul edilip, üretim sırasında dökülüp saçılan mad- delere basmak günah sayıldığından, çalışanların Müslü- man olmayanlardan seçilmesi gerekmiş. Sorunu çözmek üzere 15. asırda ahilik kurallarını da kapsayan “lonca” es- naf kuruluşuna geçilmiş. Osmanlı Devletinde silâh, tersane ve askeri gereçler üretimi dışındaki sanayi yok derecede olup, tüketim ürün- leri gereksinimi, küçük el zanaatkârları tarafından veya dışalım yoluyla karşılanıyormuş. Dış satımı ise, genellikle yarı mamul ürünler ile ham maddeler teşkil ediyormuş. Küçük el sanatları loncalar ve 1727 yılından itibaren ge-

RkJQdWJsaXNoZXIy NTMxMzIx